რადიატორი არ თბება: რა შევამოწმო და როდის დავრეკო

რადიატორი არ თბება? ჯერ შეახე ხელი და დააკვირდი, სად არის ცივი. ზემოდან ცივია და ქვემოდან თბილი — ეს Worcester Bosch-ის მიხედვით ჰაერის საცობია და ჰაერის გამოშვებას თავად შეძლებ. ზემოდან თბილია და ქვემოდან ცივი — სავარაუდოდ რადიატორში ნალექი ან ჭუჭყია და სისტემის გამორეცხვას ინსტალატორი უნდა აკეთებდეს. თუ ცივია მთელი რადიატორი, დანარჩენები კი მუშაობს, ჯერ მისი სარქველი შეამოწმე, მერე ჰაერი. თუ ყველა რადიატორი ცივია, დაიწყე ქვაბიდან.

მნიშვნელოვანია: ქვემოთ ციტირებული გვერდები მწარმოებლების (Worcester Bosch, Viessmann, Vaillant) ინგლისურენოვანი გვერდებია და ბრიტანეთის ბაზრისთვისაა დაწერილი. ზუსტი ნაბიჯები შენი ქვაბისა და რადიატორის ინსტრუქციაში შეამოწმე.

სად არის ცივი: მიზეზი სიმპტომის მიხედვით

სიმპტომი	სავარაუდო მიზეზი	რა გააკეთო
ზემოდან ცივია, ქვემოდან თბილი	ჰაერის საცობი (Worcester Bosch)	გამოუშვი ჰაერი
ზემოდან თბილია, ქვემოდან ცივი	ნალექი ან ჭუჭყი რადიატორში (Worcester Bosch, Vaillant)	სპეციალისტის საქმეა, იხილე ქვემოთ
ერთი რადიატორი სრულიად ცივია, დანარჩენები თბილია	სარქვლის პრობლემა ან ჰაერი (Viessmann, Vaillant UK)	შეამოწმე სარქველი, მერე ჰაერი
ქვედა სართულზე ცივია, ზედაზე ცხელი	ბალანსირების საკითხი (Viessmann)	ზედა სართულზე ბალანსირების სარქველი
ყველა რადიატორი ცივია	ხშირად თავად ქვაბი (Vaillant UK)	დაიწყე ქვაბიდან

როგორ გამოვუშვათ ჰაერი რადიატორიდან ნაბიჯ-ნაბიჯ

მწარმოებლები ამას bleeding-ს ეძახიან. Worcester Bosch-ის მიხედვით დროთა განმავლობაში რადიატორებში ჰაერის დაგროვება ნორმალურია და ამის გამო რადიატორის ზოგი ადგილი სხვებზე ცივია. ჰაერის გამოშვებას ორი რამ სჭირდება: რადიატორის გასაღები (ან ბრტყელი სახრახნისი) და ნაჭერი. გასაღები რადიატორის ზედა ნაწილში მდებარე ჰაერის გამშვებ სარქველში (რადიატორის ჰაერის გამშვები) ჩაიდგმება.

1. გაუშვი გათბობა და იპოვე ცივი რადიატორები. Worcester Bosch-ის მიხედვით ჩართე გათბობა, დაელოდე რადიატორების გათბობას და შეამოწმე ყველა, რომ გაიგო რომელს სჭირდება გამოშვება. Viessmann ამ ეტაპზე ყველა რადიატორის თერმოსტატის სრულად გახსნას და გათბობის სრულ ტემპერატურაზე 10-15 წუთით მუშაობას გვირჩევს.
2. გამორთე გათბობა და დაელოდე, სანამ რადიატორები გაცივდება. Worcester Bosch-ის ფურცელი წერს: გათბობის სისტემა გამორთული და სრულად გაცივებული უნდა იყოს, სანამ დაიწყებ. Vaillant იგივეს ამბობს: დაელოდე, სანამ რადიატორი სრულად გაცივდება. Viessmann-ის მიხედვით ეს დაახლოებით ნახევარ საათს-ერთ საათს გრძელდება.
3. ჩადგი გასაღები გამშვებ სარქველში და ქვეშ ნაჭერი მოიდე წვეთების დასაჭერად (Worcester Bosch).
4. გაახსენი სარქველი საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით. გაიგონებ სისინს, ეს გამოსული ჰაერია, და შეიძლება ცოტა წყალიც გამოვიდეს (Worcester Bosch). ფურცელი ამატებს: სარქველი მხოლოდ იმდენად გაახსენი, რომ სისინი და წყლის წვეთები გესმოდეს.
5. დახურე, როცა წყალი წვეთების ნაცვლად თანაბრად მოვა. Worcester Bosch-ის სტატიის მიხედვით გასაღები ასე დატოვე, სანამ წყალი არ დაიწყებს თანაბრად დენას, და მერე საათის ისრის მიმართულებით დახურე. სისინის გაჩერება ნიშნავს, რომ ჰაერი გავიდა. წყალი ნაჭერში შეიწოვე.
6. გაიმეორე სხვა ცივ რადიატორებზეც. Viessmann-ის მიხედვით რადიატორები ქვაბთან ყველაზე ახლოს დაწყებული თანმიმდევრობით გამოუშვი.
7. შეამოწმე ქვაბის წნევა. Worcester Bosch წერს, რომ გამოშვებისას ქვაბის წნევა შეიძლება დაიკარგოს, ამიტომ ყველა რადიატორის დამთავრების შემდეგ წნევა აიწიე. Viessmann-იც გვირჩევს, ჩართო ქვაბი და წყლის წნევა შეამოწმო. წნევის აწევა ახსნილია გვერდზე ქვაბის წნევა ეცემა.
8. ჩართე გათბობა და შეამოწმე. Worcester Bosch-ის მიხედვით გამოშვებული რადიატორები ახლა მთლიანად თბილი უნდა იყოს.

თუ გათბობის რადიატორი არ თბება ჰაერის გამოშვების შემდეგაც, გააგრძელე ქვემოთ. თუ რადიატორი არ ცხელდება სრულად ან მხოლოდ ქვემოდან, მიზეზი ჰაერი არ არის და უნდა გაარკვიო, სად არის ცივი.

ერთი რადიატორი ცივია, დანარჩენები თბება

Vaillant UK-ის მიხედვით, თუ ერთი რადიატორი არ თბება და სისტემა დანარჩენში კარგად მუშაობს, დაიწყე თავად რადიატორიდან. ჯერ დააკვირდი, რომელი ნაწილებია თბილი: ნაწილობრივ ცივი რადიატორი ჰაერის ნიშანია, ამიტომ ჯერ ჰაერი გამოუშვი (იხ. ზემოთ). თუ რადიატორი მთლიანად ცივია და ჰაერის ნიშნები არ ჩანს, შეამოწმე მისი სარქველი: მექანიკურ სარქველზე ჩანს, რომელ მნიშვნელობაზეა დაყენებული, თერმოსტატულზე კი შესაძლოა არასწორი ტემპერატურა იყოს მითითებული და ეს ადვილად იცვლება.

თუ სარქველი სწორადაა დაყენებული და ჰაერიც არ არის, Vaillant UK ახსენებს, რომ სარქველი ნალექმა ან ნადებმა (limescale) შეიძლება დაბლოკოს. ამ შემთხვევაში გათბობის სპეციალისტს დაურეკე. სპეციალისტმა შეიძლება აღმოაჩინოს, რომ თავად რადიატორი ზიანდება და შესაცვლელია.

თერმოსტატული სარქველის (TRV) გაჭედვა. Viessmann-ის მიხედვით ერთი ცივი რადიატორი ჩვეულებრივ ჰაერს ან გაჭედილ სარქველს ნიშნავს, განსაკუთრებით ძველ რადიატორზე. თერმოსტატული სარქველი ცხელი წყლის შემოსვლას აკონტროლებს და შეიძლება გაიჭედოს ისე, რომ ვეღარ გაიხსნას. შესამოწმებლად:

1. მოხსენი სარქველის მბრუნავი თავი. ქვეშ ამოწეული ღერო (pin) ჩანს.
2. თითით დააჭირე ღეროს. გაშვებისას ის უკან უნდა ამოვიდეს.
3. თუ ღერო უკვე ჩაჭერილია ან ძნელად მოძრაობს, მიზეზი სავარაუდოდ ეს არის.

Viessmann-ის მიხედვით ღეროს გათავისუფლებას შეგიძლია ბრტყელტუჩებითა (pliers) და ცხიმით სცადო, სანამ ადვილად არ იმოძრავებს, მაგრამ ზედმეტი ძალა არ გამოიყენო, რადგან ღერო შეიძლება დაზიანდეს. თუ დარწმუნებული არ ხარ ან ღერო ვერ მოძრავდა, Viessmann გვირჩევს სპეციალისტს მიმართო.

ქვემოდან ცივია, ზემოდან თბილი: ნალექი

Worcester Bosch-ის სტატიის მიხედვით, თუ რადიატორი ზემოდან ცხელია და ქვემოდან ცივი, შესაძლოა მასში ნალექი (sludge) დაგროვდა და სისტემის გაწმენდა დაგჭირდეს. Viessmann-ის მიხედვით ამ დროს ცხელი წყალი რადიატორში შედის, მაგრამ შუაში ჩერდება. Vaillant ნალექს ასე განმარტავს: ჟანგის, ჭუჭყისა და ნარჩენების ნარევი, რომელიც დროთა განმავლობაში გროვდება და ცხელი წყლის ნაკადს ბლოკავს. Viessmann ამ ჭუჭყის წყაროდ ჟანგს და მილების ლითონის შლას ასახელებს, ხოლო მყარი წყლის რაიონში ნადებსაც (limescale).

აქ ჰაერის გამოშვება არ დაგეხმარება: Vaillant წერს, რომ გამოშვება ჰაერს აცილებს, მაგრამ ბლოკირებას ვერ გამოასწორებს. ნალექის გამორეცხვა ან სისტემის power flush სპეციალისტის საქმეა (Vaillant), Worcester Bosch-ის ფურცელიც წერს, რომ სისტემა ინსტალატორმა უნდა გამორეცხოს. Viessmann-ის გვერდზე ერთი რადიატორის მოხსნა და შლანგით გარეცხვაა აღწერილი, თუმცა Vaillant იმავე საქმეზე წერს „let an installer do it“, ამიტომ ამ საქმეს ინსტალატორს მიანდე.

ქვედა სართულზე ცივია, ზედაზე ცხელი

Viessmann-ის მიხედვით ქვედა სართულის ცივი რადიატორები ბალანსირების პრობლემაზე მიუთითებს: ცხელი წყალი სისტემაში ზევით მიდის, ამიტომ თუ ქვემოთ ცივია და ზემოთ ცხელი, ეს ბალანსირების საკითხია. Viessmann-ის რჩევა: ზედა სართულის რადიატორებზე დახურე ბალანსირების (lockshield) სარქველი (თერმოსტატის საპირისპირო მხარეს მდებარე პატარა სარქველი) და მერე მეოთხედი ბრუნით გახსენი. ამას ზედა რადიატორების ეფექტურობა არ უნდა შეუმციროს, ქვედა სართულზე კი მეტი სითბო უნდა მიაწოდოს. თუ ეს საკმარისი არ არის, Viessmann მთელი სისტემის დაბალანსებას ასახელებს.

ყველა რადიატორი ცივია

Vaillant UK-ის მიხედვით რადიატორების გაციების ყველაზე გავრცელებული მიზეზი თავად ქვაბის გაუმართაობაა. შეამოწმე თანმიმდევრობით:

1. ქვაბი მუშაობს თუ არა. Vaillant UK-ის მიხედვით შეიძლება ქვაბი მხოლოდ ცხელ წყალზე იყოს დაყენებული და არა გათბობაზე. Viessmann კომბი ქვაბზე ამასვე ამატებს: რეჟიმი ცხელ წყალსაც და გათბობასაც უნდა მოიცავდეს, ზაფხულის რეჟიმი არ უნდა იყოს ჩართული.
2. ტაიმერი და პარამეტრები. Vaillant UK წერს, რომ ქვაბი შეიძლება მოულოდნელ დროს ირთვებოდეს ან რადიატორებს მხოლოდ გარკვეულ ტემპერატურამდე ათბობდეს. ქვაბის დისპლეიზე მიმდინარე პარამეტრები ნახე.
3. შეცდომის კოდი. დისპლეიზე კოდი თუ ჩანს, შეადარე ქვაბის ინსტრუქციას, რადგან ყოველ მწარმოებელს ერთი და იმავე პრობლემისთვის სხვადასხვა კოდი აქვს (Vaillant UK). ბევრ კოდს კვალიფიციური სპეციალისტი უნდა გამოასწოროს (Vaillant UK, Viessmann). კოდების ახსნა გვერდზე გათბობის ქვაბის შეცდომები და კოდები იპოვე.
4. წნევა. ქვაბის მანომეტრის წნევა, თუ ქვაბი მუშაობს. Viessmann-ის მიხედვით საცხოვრებელი გაზის ქვაბისთვის სწორი წნევა ჩვეულებრივ დაახლოებით 1,0 ბარია და თუ ნაკლებია, ისინი წნევის აწევას გვირჩევენ. Vaillant UK ასევე წერს, რომ ჩვეულებრივი წნევა 1 ბარია და თუ ნაკლებია, პროფესიონალს უნდა დაუკავშირდე. ანუ თუ წნევის აწევაში დარწმუნებული არ ხარ, სპეციალისტს დაურეკე. ქვაბის წნევის აწევის ნაბიჯები გვერდზე ქვაბის წნევა ეცემა წერია. იქვე ისიც წერია, რას ნიშნავს ის, რომ წნევა ისევ ეცემა.

რა გააკეთო, რომ ეს არ განმეორდეს

Vaillant გვირჩევს, რადიატორებიდან ჰაერი წელიწადში ერთხელ მაინც გამოუშვა, იდეალურად გათბობის სეზონის დაწყებამდე, რომ ისინი ზემოდან ქვემოთ თანაბრად თბებოდეს. იგივე წყარო ასევე ასახელებს ქვაბის ყოველწლიურ სერვისს და ქვაბის წნევის რეგულარულ შემოწმებას.

როდის უნდა დაურეკო სპეციალისტს

დარეკე, თუ:

• რადიატორი ქვემოდან ცივია (ნალექი: Worcester Bosch, Vaillant);
• ჰაერის გამოშვების შემდეგაც ცივი ადგილები რჩება (Vaillant);
• ხშირად გიწევს ჰაერის გამოშვება ან წნევა მუდმივად ეცემა. Worcester Bosch-ის ფურცელი ამ შემთხვევაში მანომეტრის შემოწმებას გვირჩევს, რადგან სისტემაში წყლის შევსება შეიძლება დაგჭირდეს;
• ქვაბი შეცდომის კოდს აჩვენებს (Vaillant UK, Viessmann);
• თერმოსტატული სარქველის ღეროს გათავისუფლება ვერ შეძელი (Viessmann);
• სარქველი სწორადაა დაყენებული, მაგრამ რადიატორი მაინც ცივია (Vaillant UK: შესაძლოა სარქველი დაბლოკილია).

იპოვე გათბობის ქვაბის ხელოსანი ან სანტექნიკოსი.

რა უთხრა სპეციალისტს, როცა დაურეკავ

1. რომელი რადიატორებია ცივი: ერთი, რამდენიმე თუ ყველა, და რომელ სართულზე.
2. სად არის ცივი: ზემოდან, ქვემოდან თუ მთლიანად.
3. რა გააკეთე უკვე: გამოუშვი ჰაერი თუ არა, სარქველი შეამოწმე თუ არა, და ამან რამე შეცვალა თუ არა.
4. ქვაბის მარკა და მოდელი.
5. რა წნევას აჩვენებს მანომეტრი.
6. ქვაბი რამე კოდს ან შეცდომას ხომ არ აჩვენებს.